برای همه‌ی خانواده‌‌ها مهم است که کودکی شاد داشته باشند. کودکی که با شادی، فعالیت و بازی می‌کند، کنجکاو است و با دوستانش به خوبی ارتباط برقرار می‌کند.

اما ما به عنوان خانواده یا مربی‌ (نهاد تربیتی) کودک چه کار‌هایی را باید انجام دهیم تا کودک شاد داشته باشیم و شادی را در او تقویت کنیم؟

کودک شاد در روانشناسی چگونه تعریف می‌شود؟

همه‌ی ما به خوبی‌ می‌دانیم که با بهره‌گیری از علم روان‌شناسی و استفاده از نظریه‌های روانشناسی، سبب می‌شود تا بتوانیم کودک خود را آگاهانه و به نحوی صحیح تربیت کنیم.

"گیتی مد" در این نوشتار سعی دارد تا شما را با یکی از مهم‌ترین نظریات روان‌شناسی، آشنا ساخته و به شما توضیح دهد که چگونه می‌توانید با استفاده از نظریه‌ی مازلو، کودکی شاد داشته باشید. 

نظریه‌ مازلو (Maslow)

آبراهام "مازلو" یک روان‌شناس و انسان‌شناس معروف آمریکایی است. او سال‌های زیادی از عمرش را صرف شناخت انسان و نیاز‌هایش کرد. در پایان او نظریه‌ای را تحت عنوان " هرم نیاز‌های انسان" منتشر کرد. 

به هرم زیر دقت کنید:

اگر به هرم مازلو دقت کرده باشید می‌بینید که مازلو نیاز‌های انسان را به پنج قسمت تقسیم کرده است. تامین نیاز‌های هر یک از بخش‌های زیرین هرم، پیش‌ نیاز بخش بالاتر خود است.

یعنی برای مثال انسانی که بتواند نیازهای فیزیولوژیک خود را برآورده کند، می‌تواند به سراغ نیاز‌های والا‌تر ( برای مثال امنیت و یا عزت نفس برود.)

زمانی که انسان توانست این پنج دسته از نیاز‌ها را برطرف کند، به احساس آرامش و شادی دست پیدا می‌کند و می‌تواند در کمال آرامش به هدف‌های خود نزدیک‌ شود و انسانی موفق‌تر باشد.

ارتباط نظریه‌ مازلو با شادی کودکان

بررسی ارتباط نظریه‌ مازلو با شادی کودکان

دانستیم که نظریه‌ی مازلو چگونه بیان شده‌ است. اما به راستی این نظریه با شادی کودکان نیز در ارتباط است؟ پاسخ قطعاً مثبت است. چرا که نیاز‌های ذکر شده در هرم مزلو، از همان زمان تولد برای هر انسانی آشکار می‌شوند و هر کسی در هر سنینی با  آنها درگیر است. 

از طرفی کودک در سنین کم هنور توانایی بر آورده کردن تمام نیاز‌های خود را ندارد و وابستگی او بسیار بالاست. پس ما به عنوان شخصی بزرگتر، با در نظر گرفتن مراتب نیاز‌های این هرم و برطرف کردن آنهاست که می‌توانیم شادی را در کودکانمان نهادینه کنیم.

در ادامه هر کدام از سطوح این هرم و ارتباط آن‌ها را با شادی کودکان بررسی می‌کنیم و به شما خواهیم گفت از نظر علم روان‌شناسی چگونه می‌توانید شادی را در کودکان خود رشد دهید.

ارتباط نیاز‌های "فیزیولوژیک" با شادی کودک

نیاز‌های فیزیولوژیک نیاز‌هایی هستند که با جسم انسان ارتباط دارند. نیاز‌هایی اعم از خواب، غذا، آب و تنفس.  تا به حال به رفتار کودک خود هنگامی که گرسنه‌ است دقت کرده‌اید؟!

او کلافه‌ است و پاهایش را به زمین می‌کوبد و غر می‌زند. اما هنگامی که غذای خوب و پر‌انرژی‌ای را در زمان‌های مناسب مصرف می‌کند انرژی دارد و سرحال است.

در راستای تامین نیاز‌های فیزیولوژیک کودک خود می‌توانید با متخصصان تغذیه‌ی و بهداشت کودک مشورت کنید و به کمک آنها بهترین برنامه برای تامین‌ نیاز‌های تغذیه‌ای و استراحت کودک خود را پیدا کنید.

پیشنهاد مطالعه

نقاشی کودکان؛ راهی برای آشنایی با دنیای درونی آنها

ارتباط نیاز‌ "امنیتی" با شادی کودک

درست است که امنیت برای کودکان در سطح ساده‌تری تعریف می‌شود.همین که او، حتی شده به طور ناخوداگاه و غیرمحسوس، بداند خانواده‌ای دارد و این خانواده برای او سرپناهی را تامین می‌کنند، در آرامش قرار می‌گیرد. نتیجه‌ی آرامشی که کودک می‌گیرد شادی بیشتر اوست. 

توجه داشته باشید در سنین به خصوصی کودک علاقه دارد "مالک" چیزی باشد. برای مثال دوست دارد عروسک یا اسباب بازی‌اش فقط برای خودش باشد.

در نظر داشته باشید همان‌گونه که کودک تعریف ساده‌ای از امنیت دارد به راحتی و با گرفتن عروسکش از او، این تعریف دچار خدشه می‌شود.

ارتباط "عشق و وابستگی" با شادی کودک

هر کودک به ناخودآگاه مهر طلب است. او دوست دارد از طرف شما مورد توجه و محبت قرار بگیرد و بتواند به راحتی احساس علاقه‌اش را بیان کند.

مراقب باشید هرگز این احساس را در کودک خود سرکوب نکنید. چرا که طبق تحقیقات کودکان زیادی هستند که به دلیلِ نادیده گرفته شدنشان، دچار افسردگی‌های مزمن در سنین بالاتر می‌شوند.

بهتر است از همان‌ کودکی نحوه‌ی ارتباط گرفتن و دوست‌‌یابی را به کودکان خود آموزش دهید. او را به پارک و ... ببرید و بگذارید او در اجتماع بزرگ شود و صمیمت و عشق را به طور کامل درک کند.

ارتباط "عزت نفس" با شادی کودک

ما همیشه به کودکان خود آموزش می‌دهیم که به دیگران و بزرگتر‌های خود احترام بگذارند، اما باید بدانیم همه‌ی ما بزرگتر‌ها هم باید به کودکان خود احترام بگذاریم.

بهتر است نام آن‌ها را با احترام و به صورت کامل ادا کنیم، در مواردی که به آنها مربوط است نظرشان را بپرسیم و با آنها در جمع مشارکت داشته باشیم.

بدین صورت عزت نفس و اعتماد به نفس کودک قوت می‌گیرد و در سنین بعدی پررنگ‌تر می‌شود. پس شادتر است و راحت‌تر با محیط خود ارتباط می‌گیرد.

کودک شاد در روانشناسی چگونه تعریف می‌شود؟

ارتباط "شکوفایی فردی" با شادی کودک

کودکی که بقیه‌ی سطوح نیاز‌های او به خوبی بر آورده شده‌اند در این مرحله به سراغ کشف علائق خود می‌رود و از خود خلاقیت‌های گوناگون بروز می‌دهد.

در این مرحله سعی کنید کودک را از حالت انفعالی در بیاورید،‌ به او جرات حل مسائل و چالش‌های مختلف را بدهید و زندگی او را از یک‌نواختی در بیاورید. بدین صورت و به خوبی خواهید دید که با شکوفایی بیشتر، اوچه‌ اندازه شاد‌تر است. 

سخن پایانی

در این نوشتار تلاش کردیم با یکدیگر سطوح نیازی کودک را بررسی کنیم و ارتباط هر سطح را با شادی کودک کشف کنیم. 

حالا خوب می‌دانیم به عنوان والدین یا مربی باید چه کارهایی را انجام دهیم تا کودکی شادتر و سرزنده‌تر داشته باشیم.

نظریه‌ی روان‌شناسی مزلو کمک‌ زیادی به ما در طی این مسیر کرد. اما آیا باز‌هم نیاز به اطلاعاتی درباره‌ی تربتیت  کودک خود دارید؟

"گیتی مد" پیشنهاد می‌کند، سایر مقالات مرتبط با مادر و کودک در زمینه تربیت فرزندان را مطالعه نمایید.