در بسیاری از شهرهای آسیایی برای محافظت در برابر ویروس کرونا،‌ ماسک‌های صورت در دسترس ساکنان قرار گرفته، ‌اما آیا ماسک‌ها مانع ابتلا به ویروس می‌شوند؟

ویروس شناسان اعتقادی به موثر بودن ماسک در جلوگیری از انتقال ویروس های هوازی ندارند.

با این حال شواهدی موجود است که نشان می دهد ماسک صورت می تواند به پیشگیری از انتقال ویروس از دست به دهان کمک کند.

استفاده از ماسک های جراحی برای نخستین بار در قرن ۱۸ میلادی در بیمارستان ها آغاز شد ولی تا سال ۱۹۱۹ و اپیدمی آنفلوآنزای اسپانیایی در میان مردم معمول نبود.

دکتر "دیوید کارینگتون" استاد دانشگاه لندن، می گوید "استفاده مرتب از ماسک صورت توسط مردم راه موثری برای جلوگیری از انتقال ویروس و باکتری های موجود در هوا نیست." راه انتقال "بیشتر ویروس‌ها" از هواست. علت موثر نبودن ماسک این است که آنها معمولا شُل هستند، فیلتر هوا ندارند و با پوشیدن آنها، چشم ها همچنان در معرض هوا قرار می گیرند.

البته پوشیدن ماسک می‌تواند خطر انتقال ویروس از خطر "پخش شدن" از طریق عطسه یا سرفه را کاهش دهد و نوعی محافظت در مقابل انتقال دست به دهان فراهم آورد.

تحقیقی که در سال ۲۰۱۶ انجام شد، نشان می دهد که افراد حدود ۲۳ بار در ساعت صورت خود را با دست لمس می‌کنند.

به گفته "جاناتان بال" استاد ویروس شناسی مولکولی در دانشگاه ناتینگهام، "در پژوهشی که تحت شرایط کنترل شده در بیمارستان انجام شد، ماسک صورت در جلوگیری از انتقال آنفلوآنزا خوب عمل کرد."

"هر چند وقتی به تحقیقات مربوط به استفاده از ماسک توسط عموم نگاه کنیم، می بینیم که نتایج متفاوت است. نگهداشتن ماسک روی صورت برای مدت طولانی مشکل است."

به اعتقاد دکتر "کانر بامفورد" از "موسسه پزشکی تجربی ولکام-ولفسون" رعایت چند اصول ساده بهداشتی بسیار موثرتر است. "پوشاندن دهان هنگام عطسه، شستن دست‌ها و عدم تماس دست شسته نشده با دهان می‌تواند خطر انتقال ویروس‌های تنفسی را کاهش دهد."

در وبسایت سازمان خدمات درمانی بریتانیا آمده است ک بهترین راه برای جلوگیری از مبتلا نشدن به بیماری‌های ویروسی مانند آنفلوانزا اینهاست:

  • شستن مرتب دست ها با آب گرم و صابون
  • عدم تماس دست با چشم ها و بینی تا حد ممکن
  • داشتن سبک زندگی سالم

ویروس کرونا از طریق هوا منتقل می‌شود و افراد را مبتلا می‌کند بنابراین معقول است که دهان و بینی پوشانده شوند. دو نوع اصلی از ماسک‌ها برای این کار قابل استفاده است:

 ماسک جراحی استاندارد 

این نوع که توسط جراحان در حین عمل جراحی پوشیده می‌شود. برای جلوگیری از استنشاق قطرات مایع طراحی شده‌اند و احتمال انتقال ویروس از شخصی به شخص دیگر را کاهش می‌دهد.

اما این ماسک‌ها محافظت کاملی در برابر ویروس‌های موجود در هوا ایجاد نمی‌کنند. چون به‌طور کامل بینی و دهان را نمی‌پوشانند و ذرات، بخصوص انواع بسیار ریز آنها هنوز هم می‌توانند وارد سیستم تنفسی شوند. این ماسک‌ها همچنین قادر به پوشاندن چشم‌ها نیستند.

اما سازمان بهداشت جهانی توصیه می‌کند که کلیه کارمندان مراقبت‌های بهداشتی که افراد مبتلا به ویروس را درمان می‌کنند، ماسک‌های جراحی را به همراه دستکش، عینک و لباس بپوشند. 

تصور می‌شود که ماسک‌های جراحی در محیط بالینی موثرتر هستند زیرا با سایر تجهیزات محافظتی و اقدامات بهداشتی دقیق همراهند. ماسک‌های جراحی مرتب تعویض می‌شوند و طوری طراحی نشده‌اند که بیش از یک بار مورد استفاده قرار گیرند.

ماسک‌های تنفسی N95

چنین ماسک‌هایی به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که از ورود ذرات کوچک به بینی و دهان جلوگیری کنند.

با این حال،‌ به گفته متخصصان بیماری‌های عفونی رعایت بهداشت دست و صورت بسیار مهم‌تر و پراهمیت‌تر از بکارگیری انواع ماسک است. با رعایت چند نکته بهداشتی ساده می‌توان خطر ابتلا به ویروس کرونا را کاهش داد. 

کافی است دستان خود را مرتب با صابون بشویید، دهان و بینی خود را هنگام عطسه یا سرفه بپوشانید، گوشت و تخم مرغ را کاملا بپزید، از تماس با افرادی که علائمی شبیه آنفلوآنزا دارند و همچنین از تماس محافظت نشده با حیوانات وحشی و اهلی خودداری کنید.

در نقاط کشورهای مختلف مردم از ماسک صورت هنگام آلودگی هوا هم استفاده می کنند. به عنوان نمونه در سال های گذشته به علت آلودگی شدید هوای دهلی نو، دولت هند هزاران ماسک مجانی از نوع ان ۹۵ ( N95 ) درجه یک در میان کارکنان شهرداری و گروه های آسیب پذیر توزیع کرده است.

این نوع ماسک در ایران هم فروخته و استفاده می‌شود. 

بررسی سایت "گوگل ترندز" که میزان محبوبیت جستجوی کلید واژه‌ها را نشان می‌دهد، حاکی از این است که شمار بیشتری از ایرانیان طی روزهای گذشته به دنبال این نوع ماسک بوده‌اند.