با افزايش جمعيت و مسن‌تر شدن تركيب جمعيتی، افزايش مصرف دخانيات و عادت‌های جديد زندگی انتظار می‌رود بروز موارد سرطانی در دو دهه‌ی آینده به دو برابر افزایش یابد.

سرطان سومین عامل مرگ و میر در ایران است. به همين منظور، گیتی‌مد تصمیم به تهيه‌ی این مقاله گرفته تا بواسطه آن بتوانند روش‌های پيشگيری از این بیماری را به شما آموزش دهد.

7 قدم برای پیشگیری از ابتلا به سرطان

سرطان چیست؟ 

سرطان رشد غیر طبیعی و غیر قابل کنترل سلول‌ها در بدن می‌باشد. بدن به طور طبیعی در صورت نیاز سلول‌های جدیدی تولید می‌کند تا جای سلولهای مرده یا آسیب دیده را بگیرند.

اما بعضی مواقع سلول‌ها بیش از اندازه تولید شده و حتی سلولهای ضعیف و پیر نیز به جای مردن شروع به تکثیر می‌کنند و بافتی را بوجود می‌آورند که به آن تومور گفته می‌شود. 

دلایل ایجاد سرطان 

سرطان بیماری ژنتیکی می‌باشد و می‌تواند ارثی باشد. همچنین سرطان می‌تواند بر اثر عوامل محیطی مانند دود سیگار، اشعه ماورا بنفش خورشید، مصرف بیش از حد الکل یا در معرض مواد شیمیایی قرا گرفتن که باعث ایجاد خطا در تقسیم سلول‌ها یا آسیب «DNA» می‌شوند بوجود آید.

راه‌های مقابله با سرطان 

هیچ راه مشخصی برای جلوگیری از سرطان وجود ندارد اما این که شانس ایجاد سرطان رابطه مستقیمی با نوع زندگی افراد دارد کاملا پذیرفته شده است.

اگر مایل هستید که دچار سرطان نشوید با چند راهکار ساده که در ادامه به آنها اشاره کردیم را در زندگی خود تغییراتی بوجود آورید.

7 قدم برای پیشگیری از ابتلا به سرطان

1. سیگار نکشید؛

استفاده از انواع محتلف دخانیات شما را درمعرض سرطان قرار می‌دهد. کشیدن سیگار می‌تواند عامل سرطان‌های مختلفی مثل سرطان ریه، سرطان دهان، سرطان گلو و حلق، سرطان لوزالمعده، سرطان مثانه و سرطان دهانه رحم و کلیه شود.

همچنین جویدن تنباکو نیز می‌تواند باعث سرطان حفره دهان و لوزالمعده شود. و بدتر از همه حتی اگر سیگاری نباشید در معرض دود سیگار قرار گرفتن نیز خطر ابتلا به سرطان ریه را افزایش می‌دهد.

دود سیگار به محض ورود به ریه باعث تغییر بافت‌های آن می‌شود. پس سعی کنید به هر طریقی سیگار را ترک کرده یا از دود آن دوری کنید.

پیشنهاد مطالعه

نقش درمان‌های مکمل در بهبود سرطان

2. غذاهای سالم مصرف کنید؛

موقع خرید سعی کنید غذاهای سالم و طبیعی را در سبد خود قرار دهید. دنبال کردن یک رژیم غذایی سالم می‌تواند خطر ابتلا به سرطان را کاهش دهد. دستورالعمل‌های زیر را انجام دهید تا به این هدف برسید:

  • تا جایی که می‌توانید میوه و سبزیجات مصرف کنید.

در رژیم غذایی خود انواع میوه و سبزیحات و انواع حبوبات را وارد کنید. میوه و سبزیجات حاوی مواد ضد سرطان هستند و در عین حال مصرف روزانه آنها مانع چاق شدن شما می‌شود. چربی دور شکم و چاقی مفرط از دلایل سرطان می‌باشد.

  • از مصرف چربی بپرهیزید.

برای دوری از چاقی غذاهای با کالری کمتر مصرف کنید. شکر و چربی‌های حیوانی نیز در لیست غذاهای چاق کننده قرار دارند.

  • مصرف الکل و مشروبات الکلی را فراموش کنید.

خطر ابتلا به سرطان‌های سینه، روده بزرگ، ریه، کلیه و کبد با مقدار الکل و تعداد دفعاتی که آن را مصرف می‌کنید بالا می‌رود.

  • مصرف گوشت‌های فرآوری شده را کم کنید.

آژانس بین المللی تحقیقات سرطان وابسته به سازمان جهانی بهداشت گزارش می‌دهد که مصرف زیاد گوشت‌های فرآوری شده مثل سوسیس و کالباس به آرامی خطر ابتللا به سرطان را بالا می‌برد.

همچنین خطر ابتلا به سرطان سینه در زنانی که رژیم‌های غذایی مانند رژیم غذایی مدیترانه‌ای (Mediterranean diet) که بر پایه سبزیجات و غذاهای  گیاهی است را در کنار روغن زیتون و حبوبات دنبال می‌کنند، کم است.

افردای که این نوع رژیم را دنبال می‌کنند به جای روغن‌های حیوانی از روغن زیتون و به جای گوشت‌های فرآوری شده از ماهی استفاده می‌کنند.

7 قدم برای پیشگیری از ابتلا به سرطان

3. ورزش کنید و وزن خود را متعادل نگه دارید

اگر وزن خود را پایین و در حد متعادل نگه دارید خطر ابتلا به سرطان‌های سینه، پروستات، روده بزرگ، ریه و کلیه در شما کم می‌شود.

همچنین فعالیت‌های بدنی در عین حال که متعادل کننده وزن هستند، به خودی خود مانع بروز سرطان‌های سینه و روده بزرگ می‌شود.

هر نوع فعالیت ورزشی در بزرگسالان می‌تواند برای بدن مفید باشد، اما برای نتیجه بهتر سعی کنید حداق 150 دقیقه در هفته فعالیت متوسط مثل ایروبیک یا 75 دقیقه در هفته فعالیت سنگین ورزشی داشته باشید.

همچنین می‌توانید فعالیت سبک و سنگین را بصورت ترکیبی به مدت 30 دقیقه در روز انجام دهید.

4. از پوست خود در برابر خورشید محافظت کنید

سلول‌های مسئول رنگ پوست که ملانین نام دارند بیشتر اشعه ماورا بنفش خورشید را به خود جذب می‌کنند و به مرور زمان تیره می‌شوند که ما به آن را آفتاب سوختگی می‌گوییم.

در صورتی که به مدت طولانی در معرض نور خورشید قرار بگیریم لایه‌های درونی پوست آسیب دیده و باعث مرگ یا تخریب سلول‌ها و در نهایت منجر به سرطان می‌شود.

سرطان پوست با اینکه از رایج‌ترین نوع سرطان‌ها می‌باشد به راحتی هم قابل پیشگیری می‌باشد. کافی است موارد زیر را رعایت کنید:

  • هنگام ظهر از آفتاب دوری کنید.

بین ساعت 10 صبح تا 4 بعد از ظهر تابش خورشید شدیدتر است.

  • در سایه بمانید.

مواقعی که بیرون از خانه هستید تا جاییکه می‌توانید زیر سایه بمانید یا از کلاه و عینک دودی استفاه کنید.

  • لباس مناسب روزهای آفتابی را بپوشید.

برای محافظت از پوست خود لباس‌های نخی و آستین دار بپوشید. سعی کنید رنگ‌های روشن یا تیره را انتخاب کنید، چون اشعه ماورا بنفش خورشید را بیشتر از لباس‌ها رنگی منعکس می‌کنند.

  • کرم ضد آفتاب را فراموش نکنید.

در روزهای آفتابی و حتی ابری نیز از کرم‌های ضد آفتاب با عیار حفاظتی حداقل 30 استفاد کنید و سعی کنید هر دو ساعت یک بار کرم قبلی را شسته و دوباره بزنید. اگر عرق می‌کنید یا در حال شنا کردن هستید این زمان تعویض را کمتر کنید.

  • از تخت‌های برنزه کننده استفاده نکنید.

به اندازه نور خورشید، این تخت‌ها نیز اشعه ماورا بنفش تولید می‌کنند.

7 قدم برای پیشگیری از ابتلا به سرطان

5. خود را در برابر عفونت‌های ویروسی واکسینه کنید

بعضی عفونت‌ها ویروسی مانند هپاتیت "B" و ویروس پاپیلوم انسانی «HPV» (که بیشتر از طریق تماس جنسی منتقل می‌شود) می‌توانند باعث سرطان شوند.

  • هپاتیت "B"

هپاتیت ب خطر سرطان کبد را همراه خود دارد. توصیه می‌شود اشخاص زیر در برابر این ویروس واکسینه شوند:

1. بزرگسالانی که رفتار پرخطر جنسی دارند.

2. افردی که مبتلا به عفونت‌های جنسی هستند.

3. بیمارانی که مجبور هستند مرتب از داروهای تزریقی استفاه کنند.

4. کارکنان بیمارستان و آزمایشگاه‌ها که با خون در ارتباط هستند.

  • ویروس پاپیلوم انسانی «HPV»

این ویروس که از طریق تماس جنسی و تماس مستقیم پوستی قابل انتقال است همانند سرطان سلولی فلسی گردن و سر می‌تواند منجر به سرطان دهانه رحم و دیگر سرطان‌های مربوط به آلت جنسی شود.

تزریق واکسن «HPV» در دختران و پسران 11 و 12 سال توصیه شده است. همچنین اخیرا سازمان غذا  و داروی آمریکا تزریق واکسن گارداسیل 9 برای مردان و زنان 9 تا 45 سال را تایید کرده است.

پیشنهاد مطالعه

HPV یا ویروس پاپیلوم انسانی، چیست؟

6. از رفتارهای پر خطر بپرهیزید

همانطور که گفته شد رفتارهای پر خطر می‌تواند در نهایت منجر به سرطان شوند. برای مدیریت یک رفتار پرخط دو مورد زیر را رعایت کنید:

  • سعی کنید همیشه یک رابطه جنسی سالم داشته باشد.

برای کاهش ابتلا به بیماری‌های جنسی مثل ایدز «HIV» و ویروس پاپیلوم انسانی «HPV» تعداد آمیزش‌های جنسی خود را با افراد مختلف کم کرده و از کاندوم استفاده کنید. افراد مبتلا به ایدز در معرض خطر ابتلا به سرطان‌های مقعد، کبد و ریه قرار دارند. 

  • از سرنگ مشترک استفاده نکنید.

بیماری‌ها هپاتیت "B"، هپاتیت سی و ایدز که عامل سرطان کبد هستند می‌توانند از طریق سرنگ آلوده منتقل شوند. 

اگر از سرنگ برای تزریق دارو استفاه می‌کنید یا معتاد به مواد مخدر هستید راهنمایی‌های لازم در این زمینه را از افراد آگاه کسب کنید.

7. به طور مرتب آزمایش دهید

همانطور که می‌دانید تشخیص زود هنگام سرطان شانس بهبودی آن را بالا می‌برد. شما می‌توانید با انجام آزمایش‌های مرتب جلوی پیشرفت سرطان‌هایی مثل سرطان سینه، پوست، روده بزرگ و دهانه رحم را بگیرید.

سخن پایانی

تعداد مبتلايان به سرطان چنان زياد است كه هر يک از ما به عنوان بيمار، عضو خانواده يا يک دوست، بالاخره يک بار با آن روبرو شده يا خواهيم شد.

آیا می‌دانید بیش از ۷۰ درصد از علل ابتلا به سرطان، ریشه در سبک زندگی افراد دارد.

بنابراین اگر سبک زندگی سالمی دارید نگران نباشید، چرا که به احتمال زیاد، به سرطان مبتلا نخواهید شد.

نظرات و تجارب خود را با ما به اشتراک بگذارید.

منبع: mayoclinic