آشنایی با اثرات مخرب سرطان بر روی واکنش‌های احساسی بیمار، خانواده‌ و افرادی که با آنان در ارتباط هستند. احساس افسردگی، اضطراب و ترس، واکنش‌هایی بسیار طبیعی و رایج نسبت به این موضوع هستند و نباید آن را چیز عجیبی دانست.

تغییر در ظاهر و اندام، ممکن است عزت نفس و اعتماد به نفس افراد را دچار خدشه کند. قوانین کار و خانواده ممکن است تغییر کنند و شاید احساس سوگواری و غمگینی به سراغ افراد بیاید.

در این شرایط احساس درد و خستگی شدید، از نشانه‌های اصلی هستند و افراد از نظر احساسی دچار مشکلاتی می‌شوند.

همچنین این احتمال وجود دارد که مبتلایان سرطان از مرگ، درد، زجر کشیدن و تمام مشکلاتی که توسط بیماری ایجاد می‌شود، بترسند. از طرفی خانواده‌ها و اطرافیان نیز این احساسات را تجربه می‌کنند.

ارتباط احساسات مثبت و منفی با سرطان

تاثیر سرطان بر احساسات

همانگونه که سرطان روی بدن شما تاثیر می‌گذارد می‌تواند باعث بروز احساساتی در شما بشود که قبلا آنها را تجربه نکرده‌اید یا دیگر احساسات شما را تحت تاثیر قرار داده و آنها را شدیدتر بکند و در عین حال نیز می‌تواند هر لحظه باعث تغییر احساسات شما بشود.

این تغییر احساسات که کاملا طبیعی است می‌تواند در شخصی که در حال درمان است یا در شخصی که مراحل درمان را سپری کرده است و یا حتی در دوستان یا اعضای خانواده شخص بیمار رخ دهد.

در واقع اینکه شما در چه محیطی رشد کرده باشید و چه ارزش‌هایی در زندگی برای شما مهم باشد بر روی نحوه برخورد شما با سرطان اثر خواهد گذاشت.

برای مثال ممکن است بعضی افراد:

  • فکر کنند که باید قوی باشند و مانع شوند که سرطان بر روی روابط دوستانه و خانوادگی آنها تاثیر بگذارد.
  • به دنبال تکیه‌گاه بگردند و از دیگر بیماران سرطانی که بهبود یافته‌اند و یا کسانی که به آنها علاقه دارند کمک بگیرند.
  • از متخصصان یا دیگر مشاوران آگاه کمک بگیرند.
  • برای پذیرش و تحمل این مشکل به اعتقادات و مذهب روی آورند.

سعی کنید در برخورد با بیماری خود راهی را پیش بگیرید که مناسب شما باشد و خود را با دیگران مقایسه نکنید.

ممکن است دوستان یا اعضای خانواده نیز در این راه با شما همراه شوند، اگر مایل بودید حس خود را با آنها در میان بگذارید.

ارتباط احساسات مثبت و منفی با سرطان

10 واکنش‌ احساسی افراد مبتلا به سرطان

افراد مختلف پس از شنیدن خبر ابتلای خود به سرطان واکنش‌های متفاوتی را از خود نشان می‌دهند. هر فرد ممکن است یک یا چند مورد از واکنش‌های زیر را از خود بروز دهد.

1. از دست دادن کنترل خود

ممکن است فرد در روزهای اول بعد از شنیدن خبر ابتلا به سرطان، دستپاچه شده و احساس کند که دیگر کنترلی بر زندگی خود ندارد.

این حس به این علت دست می‌دهد، چون:

  • فرد به ادامه زندگی خود مطمئن نیست.
  • زندگی عادی فرد با مراجعه‌های مکرر به پزشک و شروع درمان‌ها مختل می‌شود.
  • ممکن است اصطلاحاتی بشنود که برای او غریبه باشد.
  • دیگر هیچ کاری برای او لذت بخش نخواهد بود.
  • ممکن است احساس تنهایی و بی‌کسی بکند.

البته می‌توان با کسب اطلاعات لازم در مورد بیماری سرطان این حس را از بین برد. سعی کنید هر سوالی که دارید از پزشک خود بپرسید.

هر چه بیشتر در مورد این بیماری بدانید احساس کنترل بیشتری روی آن خواهید داشت.

همچنین می‌توانید با انجام فعالیت‌هایی مثل مطالعه، کارهای دستی، ورزش کردن و موسیقی خود را مشغول کرده تا تمام فکر شما متوجه بیماری نشود.

پیشنهاد مطالعه

تفاوت سرطان روده بزرگ و سرطان مقعد چیست؟

2. انکار کردن بیماری

ممکن است بیمار یا اعضای خانواده او وقتی برای اولین بار متوجه مثبت بودن آزمایش می‌شوند، این حقیقت تلخ را به سختی باور کنند و شروع به انکار آن بکنند.

البته انکار این قضیه به بیمار کمک می‌کند تا فرصت کافی داشته باشد تا خود را با شرایط جدید وفق دهد و از طرفی دیگر به او اجازه می‌دهد تا به آینده امیدار شود.

وقتی انکار مشکل ساز می‌شود که شروع درمانها با طولانی شدن مدت زمان انکار عقب می‌افتد. نکته مثبت قضیه این است که بیشتر افراد با انکار بیماری خود به زودی کنار می‌ایند و با شروع درمان هر کاری که لازم است را انجام می‌دهند.

3. خشم و عصبانیت 

کاملا طبیعی است اگر از ابتلای خود به سرطان عصبانی باشید و ازخود بپرسد "چرا من؟"

ممکن است شما از روند درمان و مسئولان بیمارستان حتی دوستان و نزدیکان خود نیز ناراضی و خشمگین باشید و یا اگر مذهبی باشید از دست خدا هم ناراحت باشید.

معمولا عصبانیت جایگزینی برای احساساتی مثل ترس، ناامیدی، درماندگی و استرس می‌باشد که نمی‌توان آنها را بروز داد.

اگر عصبانی هستید آن را در خود نگه نداشته و بروز دهید. با دوستان و نزدیکان خود یا یک مشاور در این زمینه صحبت کنید.

حتی می‌توانید از عصبانیت خود به عنوان انگیزه‌ای برای ادامه زندگی و مبارزه با سرطان استفاده کنید.

4. ترس و نگرانی

شنیدن کلمه سرطان می‌تواند ترسناک و نگران کننده باشد چه برسد به شنیدن خبر مبتلا شدن به آن. نگرانی فرد مبتلا به سرطان می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • ممکن است فرد بیمار نگران درد و ناراحتی حاصل از بیماری یا مراحل درمان باشد.
  • ممکن است نگران حس بیحالی و مریضی و یا تغییر ظاهر خود بعد از شیمی درمانی باشد.
  • ممکن است نگران خانواده خود باشد.
  • ممکن است نگران هزینه‌های درمان باشد.
  • ممکن است نگران از دست دادن شغل خود باشد.
  • ممکن است فکر از دست داد جان خود او را آشفته کند.

از طرفی دیگر ترس ناشی از سرطان می‌تواند از داستان‌ها، شایعات و نبود آگاهی باشد. کسب اطلاعات در مورد بیماری خود یا دیگر اعضای خانواده کمک می‌کند تا با ترس و نگرانی ناشی از آن راحت‌تر کنار بیایید.

تحقیقات نشان می‌دهد افرادی که اطلاعات کافی در مورد سرطان و روند درمان آن دارند با جدیت بیشتری دوره‌های درمان را طی کرده و سریعتر از دیگران بهبود می‌یابند.

ارتباط احساسات مثبت و منفی با سرطان

5. امید به بهبود یافتن

عده‌ای از پزشکان معتقد هستند که امید، به بدن بیمار برای مقابله با سرطان کمک می‌کند. بیشتر مواقع به محض اینکه بیماران سرطانی قبول می‌کنند که بیمار هستند، به بهبود یافتن خود امیدوار می‌شوند.

در حقیقت دلایل بسیاری هم برای امیدوار بودن وجود دارد. میلیون‌ها فرد مبتلا به سرطان در دنیا هم اکنون در حال زندگی عادی خود هستند, حتی آنهایی که تحت درمان هستند و شانس زنده ماندن آنها هر روز نیز بیشتر می‌شود.

با انجام راه‌کارهای زیر می‌توانید خود را به ادامه درمان امیدوار کنید:

  • همانگونه که قبلا برای اوقات خود برنامه ریزی می‌کردید باز هم بعد از بیماری خود به این کار ادامه دهید.
  • به خاطر سرطان کارهایی که همیشه عادت داشتید آنها را انجام دهید کنار نگذارید.
  • دنبال کارهای باشید که به شما امید می‌دهند. در این مورد با دیگران مشورت کنید یا لیستی برای خود تهیه کنید.
  • بخشی از وقت خود را برای بودن در طبیعت اختصاص دهید.
  • به مذهب و اعتقادات خود رجوع کنید.
  • زندگی بیماران سرطانی را که به زندگی عادی خود ادامه می‌دهند را سرمشق خود قرار دهید.

6. غلبه بر استرس و اضطراب

در طول درمان یا بعد از آن کاملا طبیعی است که استرس تغییراتی را که ممکن است در زندگی داشته باشیم در ما بوجود آید.

استرس می‌تواند مانع بهبودی شما شود و ممکن است با علائم زیر همراه باشد:

  • ضربان قلب سریعتر می‌شود.
  • ممکن است دچار سردرد یا دردهای عضلانی شوید.
  • میل به غذا نخواهید داشت یا اشتهای شما از قبل بیشتر می‌شود.
  • احساس ناخوشی، شکم درد یا اسهال خواهید داشت.
  • احساس ضعف و لرز یا سرگیجه به شما دست خواهد داد.
  • احساس بغض در گلو و سینه خود خواهید کرد.
  • تمرکز خود را از دست خواهید داد.
  • دچار کم خوابی یا پر‌خوابی خواهید شد.

با وجود اینکه این واکنش‌ها از علائم رایج استرس می‌باشند اما برای اطمینان از اینکه علت آنها دوره‌های درمان نیستند با پزشک خود مشورت کنید. 

ارتباط احساسات مثبت و منفی با سرطان

7. غم و افسردگی

احساس غم در بیشتر مبتلایان به سرطان وجود دارد که حتی ممکن است بعد از درمان نیز ادامه یابد.

زیرا آنها احساس می‌کنند که سلامتی آنها در خطر است و حتی تمام مدتی که فکر می‌کردند سالم هستند در واقع بدنشان میزبان سرطان بوده است.

وقتی شخصی غمگین است، بیحال و خسته است و میلی به غذا ندارد. این حالت با گذشت زمان از بین می‌رود یا شدیدتر می‌شود و وارد زندگی روزمره شخص می‌شود که اصطلاحا به آن افسردگی می‌گوییم.

بعضی اوقات ممکن است خود دوره‌های درمان با تاثیری که بر عملکرد مغز دارد این حس را شدیدتر کند.

  • کمک به کاهش افسردگی

افسردگی می‌تواند درمان شود. در نظر داشته باشید که علائم افسردگی می‌تواند مشابه علائم مشکلات فیزیکی حاصل از درمان سرطان باشد. اگر هر یک از علائم زیر به مدت 2 هفته ادامه یافت با پزشک خود در این زمینه مشورت کنید:

علائم روانی

  • احساس غمی که از بین نمی‌رود.
  • احساس بی‌تفاوتی
  • عصبی بودن یا ضعف و لرز
  • احساس گناه یا بی‌ارزش بودن
  • احساس بی‌کسی و بی‌امیدی در حدی که زندگی بی‌معنی شود
  • پرخاش و بداخلاقی
  • عدم تمرکز و گسستگی افکار
  • گریه‌های طولانی مدت یا مکرر
  • توجه بیش از اندازه به مشکلات و مسائل نگران‌کننده
  • عدم اشتیاق به سرگرمی‌ها و فعالیت‌هایی که عادت به انجام آنها داشتید.
  • لذت نبردن از هر چیز، حتی بودن با خانواده و دوستان 
  • تمایل به خودزنی یا خودکشی

علائم فیزیکی

  • اضافه وزن یا کاهش وزن که بی‌ارتباط با بیماری یا دوره‌های درمان می‌باشد.
  • بی‌خوابی یا پر‌خوابی همراه با کابوس‌های شبانه
  • افزایش ضربان قلب، خشکی دهان، تعریق زیاد، شکم درد یا اسهال
  • تغییرات در انرژی بدن
  • خستگی شدید دائمی
  • سردرد یا دیگر دردهای مزمن

سعی نکنید این مشکل را خودتان به تنهایی حل کنید. با دکتر خود در این زمینه مشورت کنید تا داروهای لازم را تجویز کرده یا شما را به متخصص دیگری ارجاع دهد.

8. احساس گناه

بیشتر مبتلایان به سرطان حس گناه که بسیار هم رایج است را تجربه می‌کنند و ممکن است از آنجایی نشات بگیرد که آنها نگران سربار شدن خود هستند و خود را مقصر می‌دانند که چرا با مریضی خود کسانی را که دوست دارند را ناراحت می‌کنند.

حتی ممکن است حسادت به سلامتی دیگران باعث خجالت آنها شده و موجب حس گناه در آن‌ها شود. یا ممکن است خود را به خاطر انتخاب‌ها و نحوه زندگی‌ای که احتمالا منجر به سرطان شده است هرگز نبخشند. باید گفت بازگو کردن این احساسات می‌تواند به کمرنگ کردن آن کمک کند.

یکی از بیماران می‌گوید: 

«وقتی احساس می‌کردم عامل سرطانم خودم هستم، به این فکر کردم پس کودکان چطور به سرطان مبتلا می‌شوند، که باعث شد بفهمم سرطان اتفاقی است که ممکن است برای هر کسی بیفتد و مقصر من نیستم.»

بیشتر بخوانید

چگونه به فرزندانم بگویم به سرطان مبتلا شده‌ام؟!

9. احساس تنهایی

معمولا سرطان به دلایل زیر باعث می‌شود که بیماران احساس تنهایی بکنند یا حس کنند که دارند از دیگران دور می‌شوند.

  • بعضی مواقع ممکن است دوستان و اطرافیان در مورد این بیماری حس بدی پیدا کنند و دیگر به شما زنگ نزده و شما را نبینند.
  • ممکن است خود شما به خاطر ناخوشی دیگر نتوانید در فعالیت‌های و تفریحات گروهی شرکت کنید.
  • بعضی وقت‌ها حتی مواقعی که در کنار خانواده یا دوستان هستید، احساس می‌کنید که آنها درک نمی‌کنند که شما در چه حالی هستید.

حتی بعد از درمان نیز طبیعی است که شما احساس تنهایی بکنید. شما ناگهان از گروه افرادی که درمان شما را بر عهده داشتند دور می‌شوید و احساس نا‌امنی و تنهایی می‌کنید.

در این مرحله نیز از دست دادن رابطه با دوستان و آشنایان عادی می‌باشد. بعضی از آن‌ها انتظار دارند که بعد از درمان شما دوباره به زندگی عادی برگردید اما نمی‌دانند که اینگونه نیست.

برای حمایت عاطفی تنها به یک نفر بسنده نکنید. با دیگر بیماران سرطانی یا با دوستان و آشنایان نزدیک و یا با یک مشاور در ارتباط باشید. 

10. سوء استفاده از فرصت‌های باقی مانده

لذت بردن از زندگی بعد از سرطان ممکن است در ابتدا سخت باشد. اما بعضی بیماران، سرطان را زنگ هشداری می‌بینند که اهمیت لذت بردن از حتی کوچکترین چیزها را نیز به آنها یادآوری می‌کند.

آنها ممکن است به مسافرت‌های که هرگز نرفته‌اند بروند، کارهای نیمه تمام خودشان  را انجام دهند، زمان بیشتری را با دوستان و خانواده خود بگذرانند و یا دوستی‌های از بین رفته را دوباره زنده کنند.

برای شروع می‌توانید به کارهای ساده‌ای مثل خوردن یک چایی، صحبت با یک دوست یا بازی با بچه‌ها که باعث خوشحالی شما می‌شوند بپردازید و یا با کارهایی که برای شما مهم هستند، شروع کنید.

مثل طبیعت‌گردی، عبادت در جایی که برای شما خاص است، آشپزی یا ورزش.

روش‌های بیان احساسات در بیماران سرطانی

توضیح علت عصبانیت یا ناراحتی می‌تواند به فروکش کردن این احساسات کمک کند. شما به عنوان یک بیمار سرطانی می‌توانید احساسات خود را با دوستان و آشنایان، دیگر بیماران بهبود یافته، یک مشاور یا گروه‌های حمایتی در میان بگذارید.

یا اگر هم مایل به صحبت کردن در مورد بیماری خود نیستید با فکر کردن یا نوشتن در این مورد می‌توانید احساس خود را بیان کنید. 

  • مثبت اندیش باشید؛

دنبال اتفاقات خوب در مواقع بد باشید و سعی کنید افکار منفی را با امید جایگزین کنید. انرژی خود را صرف اینکه چگونه می‌توانید سلامتی خود را حفظ کنید و اینکه در آینده چگونه می‌توانید آن را دوباره بدست آورید بکنید. 

  • خودتان را مقصر ندانید؛

فراموش نکنید که هر‌کسی می‌تواند مبتلا به سرطان شود. دانشمندان هنوز درنیافته اند که چرا یک شخص مبتلا به سرطان می‌شود. این کاملا غیر منطقی است که اعمال و عادات گذشته خود را موثر در سرطان بدانیم.

  • وانمود نکنید که ناراحت نیستید؛

بعضی  اوقات ما انسانها دوست داریم که تسلیم احساساتمان شویم. به عنوان یک بیمار سرطانی بعضی وقت‌ها که به خاطر سرطانمان واقعا روز بدی داشتیم، دوست داریم وقتی به خانه میرسیم به دیگر اعضای خانواده بگوییم که "روز خیلی بد داشتیم" و سپس به اتاقمان پناه ببریم.

  • درباره بیماری خود صحبت کنید؛

معمولا کسانی‌که برای آنها مهم هستید نمی‌دانند که چگونه سر صحبت را در مورد سرطان با شما باز کنند. در این مواقع شما می‌توانید با پرسیدن نظر و احساس آنها در مورد بیماری خود، موقعیت بهتری برای شروع صحبت ایجاد کنید.

ارتباط احساسات مثبت و منفی با سرطان

  • به فکر آرامش خود باشید؛

فعالیت‌هایی مثل مدیتیشن، تمرین‌های ورزشی سبک یا هر نوع فعالیت آرامش بخش دیگر می‌توانند نگرانی حاصل از بیماری را کاهش دهند. 

  • کارهایی انجام دهید که از آنها لذت می‌برید؛

کار با چوب، عکاسی، مطالعه، کارهای هنری، موسیقی یا رقص می‌توانند اوقات شما را لذت بخش بکنند.

  • روی کارهایی تمرکز کنید که بر آنها کنترل دارید؛

بعضی بیماران اعتقاد دارند که انجام کارهای روزانه مثل رفتن به کلینیک، حضور در مطب با وقت قبلی و یا ایجاد هر نوع تغییر در زندگی خود براساس یک ترتیب خاص می‌تواند این حس را قوی‌تر بکند.‌

اما از آنجایی که هیچکس نمی‌تواند تمام افکار خود را کنترل کند، حداقل کاری که می‌توان انجام داد این است که گرفتار افکاری که باعث وحشت می‌شود نشویم، بلکه در عوض کاری بکنیم که از نیمه پر لیوان لذت ببریم. 

  • تا جایی که می‌توانید فعال باشید؛

از هر کاری که شما را از خانه بیرون بکشد و از نگرانی‌های مربوط به سرطان دور کند دریغ نکنید. ورزش, یوگا و پیاده روی می‌توانند کمک کننده باشند.

در پایان...

باید بگوییم که تاثیرات سرطان بر تغییر سبک زندگی بیماران و شرایط اجتماعی و عاطفی زندگی آ‌ن‌ها را نمی‌توان انکار کرد.

گاهی اوقات این تاثیرات می‌تواند در خانواده و آشنایان بیماران مبتلا به سرطان نیز تاثیر گذار باشد و به طور کامل روند زندگی آن‌ها را تغییر دهد.

جهت کمک به بیماران سرطانی تعداد زیادی از انجمن‌های حمایت از این بیماران، شکل گرفته است. با این گونه کمک‌ها تا حد زیادی می‌توان از تاثیرات سرطان بر زندگی بیماران کاهش داد تا دچار استرس و تنش‌هایی مانند مشکلات مالی نشوند.

این نکته را نیز در نظر بگیرید که بیماران سرطانی نمی‌توانند به تنهایی مشکلات خود را حل کنند و بهتر است اطرافیان آن‌ها در این مسیر کنارشان باشند تا روند بهبودی آن‌ها راحتتر شود.

اگر در اطرافیان شما فردی از بیماری سرطان رنج می‌برد، به شما پیشنهاد می‌کنیم این مقاله را با او به اشتراک بگذارید.

منبع: cancer.gov